Quy trình thực hiện nút mạch gan, ưu nhược điểm của nút mạch gan

Ung thư gan và các bệnh lý gan phức tạp đang ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư gan nằm trong nhóm 5 loại ung thư gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Trước thực tế đó, nhiều phương pháp điều trị hiện đại đã được phát triển nhằm kéo dài sự sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Một trong những kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn, được áp dụng rộng rãi hiện nay là nút mạch gan. Tuy nhiên, không ít người bệnh và người nhà vẫn còn mơ hồ: Nút mạch gan là gì? Quy trình thực hiện ra sao? Có nguy hiểm không? Bài viết này, Thuốc Viêm Gan sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ, chính xác và có hệ thống về nút mạch gan dưới góc nhìn y khoa hiện đại.

Nút mạch gan là gì?

Nút mạch gan là một phương pháp can thiệp điều trị ung thư gan hiện đại, còn được biết đến với tên gọi chuyên môn là nút mạch hóa chất động mạch gan (TACE). Kỹ thuật này được thực hiện với mục tiêu làm hoại tử khối u bằng cách cắt đứt nguồn máu nuôi dưỡng và đồng thời đưa hóa chất trực tiếp vào vùng tổn thương để tiêu diệt tế bào ung thư.

Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sẽ tiếp cận hệ thống mạch máu thông qua động mạch đùi hoặc động mạch quay ở cổ tay bằng một đường chọc nhỏ. Sau đó, ống thông chuyên dụng được luồn theo lòng mạch để đi đến động mạch nuôi khối u tại gan. Dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), bác sĩ xác định chính xác vị trí tổn thương và bơm vào đó hỗn hợp gồm vật liệu gây tắc mạch kết hợp với thuốc hóa trị. Vật liệu này giúp chặn dòng máu nuôi khối u, trong khi hóa chất phát huy tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư tại chỗ.

Nhờ cơ chế tác động có chọn lọc, nút mạch gan giúp kiểm soát sự phát triển của khối u hiệu quả, hạn chế ảnh hưởng đến các mô gan lành xung quanh. Phương pháp này không chỉ góp phần cải thiện triệu chứng, nâng cao chất lượng sống mà còn có vai trò quan trọng trong việc kéo dài thời gian sống cho người bệnh ung thư gan. Đồng thời, do là kỹ thuật can thiệp tối thiểu, chức năng gan vẫn được bảo tồn tối đa, giúp người bệnh duy trì các hoạt động sinh lý cần thiết của cơ thể.

Phương pháp nút mạch gan theo cơ chế loại bỏ nguồn nuôi dưỡng khối u và tiêu diệt khối u

Nút mạch gan được chỉ định trong những trường hợp nào?

Nút mạch gan là phương pháp điều trị can thiệp được chỉ định chủ yếu cho người bệnh ung thư gan ở giai đoạn trung gian, khi khối u vẫn còn khu trú trong gan và chưa có di căn ngoài gan. Phương pháp này thường được áp dụng trong trường hợp người bệnh chưa bị tắc hoàn toàn tĩnh mạch cửa, hoặc chưa xuất hiện huyết khối tĩnh mạch cửa, đồng thời chức năng gan còn được bảo tồn và thể trạng đủ điều kiện để thực hiện can thiệp.

Bên cạnh đó, nút mạch gan cũng là lựa chọn phù hợp đối với những bệnh nhân không còn khả năng phẫu thuật, chẳng hạn như:

• Khối u gan có kích thước lớn
• Ung thư gan đa ổ
• U nằm ở vị trí khó hoặc không thể cắt bỏ
• Người bệnh có thể trạng yếu, không đáp ứng điều kiện gây mê – phẫu thuật

Trong những trường hợp này, nút mạch gan giúp giảm nguồn máu nuôi khối u, làm chậm tiến triển bệnh và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Tuy nhiên, phương pháp này không được chỉ định cho bệnh nhân bị não gan, rối loạn đông máu nặng, suy chức năng gan nghiêm trọng hoặc có tiền sử dị ứng nặng với thuốc cản quang. Với các tình huống còn lại, bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá toàn diện dựa trên mức độ bệnh, chức năng gan và thể trạng tổng thể để quyết định có nên thực hiện nút mạch gan hay không.

Quy trình thực hiện nút mạch gan

Nút mạch gan là một kỹ thuật can thiệp hiện đại, được áp dụng phổ biến trong điều trị các bệnh lý về gan, đặc biệt là ung thư gan. Để quá trình can thiệp diễn ra an toàn và đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh cần nắm rõ những thông tin cơ bản và chuẩn bị sức khỏe phù hợp trước khi thực hiện.

Người bệnh cần chuẩn bị gì trước khi nút mạch gan?

So với phẫu thuật truyền thống, nút mạch gan thuộc nhóm can thiệp xâm lấn tối thiểu, có độ an toàn cao và ít gây ảnh hưởng đến mô gan lành. Vì vậy, người bệnh không cần quá lo lắng hay chuẩn bị phức tạp trước thủ thuật.

Trong những ngày trước khi can thiệp, người bệnh nên duy trì sinh hoạt điều độ, nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể ở trạng thái tốt nhất. Chế độ ăn uống cần đảm bảo đủ dinh dưỡng, hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồng thời tuyệt đối tránh sử dụng rượu bia và các chất kích thích. Việc giữ tinh thần thoải mái, ổn định cũng góp phần quan trọng giúp quá trình nút mạch gan diễn ra thuận lợi và giảm nguy cơ biến chứng.

Những điểm cần lưu ý khi thực hiện nút mạch gan

Trước khi tiến hành nút mạch gan, người bệnh sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cần thiết nhằm đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe. Các kiểm tra thường bao gồm xét nghiệm chức năng gan, đánh giá khả năng đông máu, cùng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp CT scan hoặc MRI để xác định rõ vị trí, kích thước và đặc điểm của khối u.

Khi đủ điều kiện can thiệp, bác sĩ tiến hành sát khuẩn và gây tê tại vị trí vào mạch máu. Đường vào có thể là động mạch đùi (vùng bẹn) hoặc động mạch quay (cổ tay), tùy theo chỉ định chuyên môn và tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân. Sau đó, một ống thông nhỏ được đưa vào lòng mạch để tiếp cận hệ động mạch gan nuôi khối u.

Dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), bác sĩ xác định chính xác các nhánh mạch cấp máu cho khối u và bơm vào đó hỗn hợp gồm vật liệu gây tắc mạch kết hợp thuốc hóa trị. Mục tiêu của nút mạch gan là cắt nguồn nuôi dưỡng khối u, từ đó làm khối u hoại tử và chậm phát triển.

Trong suốt quá trình can thiệp, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo do thủ thuật không cần gây mê toàn thân. Việc hợp tác theo hướng dẫn của bác sĩ là rất quan trọng. Nếu xuất hiện các cảm giác bất thường như buồn nôn, chóng mặt, khó chịu hoặc đau tăng, người bệnh cần thông báo ngay để được xử trí kịp thời. Sau khi kết thúc thủ thuật, vị trí chọc mạch sẽ được băng ép cẩn thận và bệnh nhân thường được theo dõi tại viện từ 1 – 2 ngày trước khi xuất viện.

Hướng dẫn chăm sóc sau nút mạch gan

Chăm sóc đúng cách sau nút mạch gan đóng vai trò quan trọng trong việc giảm biến chứng và giúp người bệnh hồi phục tốt hơn. Với trường hợp can thiệp qua động mạch đùi, bệnh nhân cần nằm yên tại giường từ 6 – 8 giờ để hạn chế nguy cơ chảy máu tại vị trí chọc mạch. Nếu thực hiện qua động mạch quay, người bệnh có thể vận động nhẹ nhàng sớm hơn theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Trong khoảng một tuần đầu sau can thiệp, người bệnh có thể xuất hiện đau vùng bụng do khối u bị cắt nguồn máu nuôi. Ngoài ra, các phản ứng như sốt nhẹ, buồn nôn hoặc nôn có thể xảy ra do tác động của thuốc hóa trị. Đây là những biểu hiện thường gặp và đa phần ở mức độ nhẹ, có thể kiểm soát hiệu quả bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Người bệnh nên tái khám đúng hẹn, tuân thủ phác đồ điều trị và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường để đảm bảo hiệu quả lâu dài của phương pháp nút mạch gan.

Nút mạch gan là phương pháp xâm lấn tối thiểu, người bệnh không cần chuẩn bị nhiều trước khi can thiệp

Ưu và nhược điểm của phương pháp nút mạch gan

Nút mạch gan là một trong những phương pháp điều trị can thiệp được ứng dụng phổ biến trong ung thư gan, đặc biệt ở những trường hợp không còn chỉ định phẫu thuật. Trước khi lựa chọn, bác sĩ sẽ đánh giá kỹ lưỡng lợi ích và hạn chế của phương pháp này để đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho người bệnh.

Ưu điểm của nút mạch gan

Điểm nổi bật của nút mạch gan là khả năng tác động chọn lọc trực tiếp lên khối u, làm gián đoạn nguồn máu nuôi dưỡng tế bào ung thư, từ đó gây hoại tử khối u trong khi vẫn bảo tồn tối đa phần gan lành xung quanh.

So với phẫu thuật cắt gan, nút mạch gan là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, giúp giảm nguy cơ biến chứng, hạn chế mất máu và phù hợp với nhiều đối tượng bệnh nhân có thể trạng yếu hoặc chức năng gan suy giảm.

Ngoài ra, thời gian nằm viện ngắn, quá trình hồi phục nhanh cũng là lợi thế lớn. Người bệnh không phải trải qua cuộc mổ lớn nên sớm quay lại sinh hoạt thường ngày, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống sau điều trị.

Nhược điểm của nút mạch gan

Bên cạnh những ưu điểm, nút mạch gan vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định. Khi thực hiện qua đường động mạch đùi, người bệnh cần nằm bất động từ 6–8 giờ sau thủ thuật, có thể gây khó chịu. Hiện nay, để khắc phục bất tiện này, bác sĩ có thể cân nhắc đường vào động mạch quay hoặc sử dụng dụng cụ đóng mạch chuyên dụng.

Một số trường hợp hiếm gặp có thể xảy ra phản ứng dị ứng với vật liệu nút mạch. Đặc biệt, ở những bệnh nhân có dự trữ chức năng gan kém, nguy cơ suy gan sau nút mạch có thể tăng cao. Vì vậy, việc đánh giá toàn diện tình trạng gan và thể trạng người bệnh là yếu tố bắt buộc trước khi chỉ định nút mạch gan.

Xem thêm

• Những tác dụng phụ của hóa trị trong điều trị ung thư cần lưu ý
• Ung thư gan giai đoạn cuối bị phù chân​: Triệu chứng và phòng ngừa
• Ung thư gan nôn ra máu là nguyên nhân gì? Lưu ý ngăn ngừa bệnh

Kết luận

Nút mạch gan là phương pháp điều trị hiện đại, ít xâm lấn, mang lại lợi ích rõ rệt cho nhiều bệnh nhân ung thư gan và bệnh lý gan phức tạp. Tuy không phải là giải pháp triệt để, nhưng khi được chỉ định đúng và theo dõi chặt chẽ, phương pháp này có thể kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống đáng kể. Việc lựa chọn nút mạch gan cần dựa trên đánh giá toàn diện của bác sĩ chuyên khoa, không nên quyết định vội vàng hay chỉ dựa trên một yếu tố đơn lẻ.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý gan cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe lá gan, hãy truy cập vào fanpage Bác Sĩ Lá Gan để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp về nút mạch gan (FAQ)

Nút mạch gan có đau không?

Không đau trong thủ thuật, đau nhẹ sau đó và kiểm soát được bằng thuốc.

Sau bao lâu có thể sinh hoạt bình thường?

Thường sau 1–2 tuần, tùy thể trạng.

Nút mạch gan có chữa khỏi ung thư gan không?

Không chữa khỏi hoàn toàn, nhưng giúp kiểm soát bệnh và kéo dài sự sống.