Cắt tóc có lây viêm gan B không? Sự thật nhiều người chưa biết

Không ít người cảm thấy lo lắng khi đi cắt tóc tại các tiệm barber hoặc salon làm tóc. Một trong những câu hỏi được tìm kiếm khá nhiều là “cắt tóc có lây viêm gan B không?”. Nỗi lo này xuất phát từ thực tế rằng các tiệm cắt tóc thường sử dụng nhiều dụng cụ sắc nhọn như kéo, dao cạo, tông đơ… và đôi khi chúng được dùng cho nhiều khách hàng trong ngày. Trong khi đó, viêm gan B là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm liên quan đến virus HBV (Hepatitis B Virus). Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trên toàn cầu có khoảng 296 triệu người đang sống chung với viêm gan B mạn tính, và hàng trăm nghìn ca tử vong mỗi năm do biến chứng xơ gan hoặc ung thư gan. Bài viết dưới đây, Thuốc Viêm Gan sẽ phân tích dựa trên cơ chế lây truyền của virus viêm gan B, các nghiên cứu y khoa cũng như kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Qua đó giúp bạn hiểu rõ nguy cơ lây nhiễm khi đi cắt tóc và cách phòng tránh hiệu quả.

Virus viêm gan B nguy hiểm như thế nào?

Một trong những đặc điểm khiến nhiều người lo lắng là khả năng lây nhiễm rất cao của virus HBV.

Các nghiên cứu y khoa cho thấy:

• Virus viêm gan B lây nhiễm mạnh hơn HIV khoảng 50–100 lần
• Chỉ cần một lượng máu rất nhỏ cũng có thể gây nhiễm bệnh
• Virus có khả năng tồn tại khá lâu ngoài môi trường

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), virus HBV có thể:

• sống trên bề mặt khô ít nhất 7 ngày
• vẫn giữ khả năng gây nhiễm trong thời gian đó

Điều này giải thích tại sao các dụng cụ sắc nhọn hoặc có tiếp xúc với máu luôn được xem là yếu tố nguy cơ lây nhiễm.

Cắt tóc có lây viêm gan B không?

Nhiều người băn khoăn cắt tóc có lây viêm gan B không khi sử dụng dịch vụ tại các tiệm barber hoặc salon. Trên thực tế, nguy cơ lây nhiễm vẫn có thể xảy ra, đặc biệt nếu các dụng cụ cắt tóc không được vệ sinh và khử trùng đúng cách.

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus HBV gây ra, chủ yếu lây qua đường máu và dịch cơ thể. Trong quá trình cắt tóc, cạo râu hoặc vệ sinh da đầu, nếu da bị trầy xước hoặc chảy máu nhẹ và dụng cụ như dao cạo, kéo, tông đơ đã từng tiếp xúc với máu của người nhiễm bệnh nhưng chưa được tiệt trùng kỹ, virus có thể xâm nhập vào cơ thể qua những vết thương rất nhỏ.

Một số nghiên cứu y khoa cũng ghi nhận mối liên quan giữa thói quen cạo râu hoặc cắt tóc tại tiệm và nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan:

• Ai Cập (2009): Nam giới thường xuyên cạo râu tại tiệm có nguy cơ nhiễm viêm gan B cao hơn khoảng 2,4 lần so với người tự cạo tại nhà.
• Ả Rập Xê Út: Khảo sát trên hơn 74.000 người cho thấy việc dùng chung dao cạo hoặc bị trầy xước khi cạo râu làm tăng nguy cơ lây nhiễm HBV, HCV và HIV từ 4–6 lần; riêng việc dùng chung dao cạo trong gia đình có thể làm nguy cơ tăng gần 17 lần.
• Thổ Nhĩ Kỳ (2010): Phân tích các mẫu dao cạo tại một số tiệm cắt tóc cho thấy khoảng 6,6% mẫu có chứa DNA của virus viêm gan B.
• Pakistan (2020): Những người thường xuyên cạo râu tại tiệm được ghi nhận có nguy cơ nhiễm HBV cao hơn đáng kể so với nhóm không có thói quen này.

Các kết quả trên cho thấy việc vệ sinh và khử trùng dụng cụ cắt tóc đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa lây nhiễm. Những vật dụng thường xuyên tiếp xúc với da đầu như dao cạo, kéo, tông đơ, lược, khăn lau hoặc bình xịt nước nếu không được làm sạch đúng quy trình đều có thể trở thành nguồn lây bệnh.

Ngoài ra, bản thân thợ cắt tóc cũng có thể đối mặt với rủi ro nếu tay có vết thương hở và tiếp xúc trực tiếp với máu của khách hàng. Vì vậy, việc sử dụng dụng cụ riêng cho từng khách, dao cạo dùng một lần và quy trình khử trùng nghiêm ngặt là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm trong môi trường tiệm tóc.

Cắt tóc có lây viêm gan B không

Nguy cơ lây nhiễm HBV khi cắt tóc

Nhiều người thắc mắc cắt tóc có lây viêm gan B không, đặc biệt khi các dụng cụ như dao cạo, kéo hay tông đơ được sử dụng liên tục cho nhiều khách hàng. Thực tế, virus viêm gan B (HBV) có khả năng tồn tại ngoài môi trường khá lâu, thậm chí có thể sống trên bề mặt dụng cụ đến khoảng 7 ngày nếu không được làm sạch và khử trùng đúng cách. Vì vậy, trong một số điều kiện nhất định, việc cắt tóc vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.

Dụng cụ cắt tóc không được khử trùng đúng cách

Các dụng cụ như dao cạo, kéo hoặc tông đơ có thể dính máu hoặc dịch sinh học từ khách hàng trước. Nếu tiệm cắt tóc không thực hiện quy trình tiệt trùng đầy đủ trước khi dùng cho người tiếp theo, virus HBV có thể tồn tại trên bề mặt dụng cụ và trở thành nguồn lây nhiễm.

Một số nghiên cứu từng ghi nhận tỷ lệ đáng kể dụng cụ cắt tóc có dấu vết máu, và một phần trong số đó phát hiện sự hiện diện của virus viêm gan B. Điều này cho thấy việc tái sử dụng dụng cụ mà không được khử trùng kỹ là yếu tố làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh trong môi trường tiệm tóc.

Da đầu có vết trầy xước hoặc tổn thương

Da đầu không phải lúc nào cũng hoàn toàn lành lặn. Những vết xước nhỏ, vùng da bị viêm, chàm hoặc kích ứng có thể tạo điều kiện cho virus xâm nhập vào cơ thể. Trong quá trình cắt tóc, đặc biệt khi cạo sát da, tỉa chân tóc hoặc dùng dao cạo, nếu dụng cụ đã từng tiếp xúc với máu chứa HBV và chạm vào vùng da đang bị tổn thương, nguy cơ lây nhiễm sẽ tăng lên đáng kể.

Thợ cắt tóc mang virus nhưng không bảo hộ đúng quy định

Một tình huống khác có thể xảy ra là thợ cắt tóc mang virus viêm gan B nhưng không biết hoặc không tuân thủ đầy đủ các biện pháp phòng ngừa. Nếu người thợ có vết thương hở ở tay và không sử dụng găng tay bảo hộ, máu hoặc dịch cơ thể có thể vô tình tiếp xúc với da khách hàng trong quá trình cắt tóc.

Dù khả năng xảy ra không cao, nhưng chỉ cần một lượng máu rất nhỏ tiếp xúc với vùng da bị trầy xước cũng có thể tạo ra nguy cơ lây truyền virus.

Khi dụng cụ đã nhiễm máu hoặc dịch chứa HBV tiếp xúc với vùng da bị chàm, khả năng lây nhiễm càng tăng

Cách giảm nguy cơ lây nhiễm viêm gan B khi đi cắt tóc

Nhiều người băn khoăn cắt tóc có lây viêm gan B không. Thực tế, virus viêm gan B (HBV) lây truyền chủ yếu qua đường máu và dịch cơ thể. Vì vậy, nếu dụng cụ cắt tóc như dao cạo, kéo hoặc tông đơ dính máu và không được khử trùng đúng cách, nguy cơ lây nhiễm vẫn có thể xảy ra.

Một khảo sát được công bố trên American Journal of Gastroenterology năm 2017 tại 325 tiệm cắt tóc cộng đồng ở vùng ven biển Odisha (Ấn Độ) cho thấy nhận thức về phòng ngừa viêm gan B của thợ cắt tóc còn hạn chế. Phần lớn chỉ rửa tay bằng nước và sử dụng các biện pháp sát trùng đơn giản, trong khi rất ít người biết viêm gan B là bệnh do virus gây ra hoặc đã tiêm vắc xin phòng bệnh. Điều này cho thấy việc chủ động phòng ngừa từ phía khách hàng cũng rất quan trọng.

Dưới đây là một số cách giúp bạn giảm thiểu rủi ro khi đi cắt tóc:

• Tiêm vắc xin phòng viêm gan B: Đây là biện pháp phòng ngừa hiệu quả và bền vững nhất. Vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại virus HBV, từ đó giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh ngay cả khi vô tình tiếp xúc với nguồn lây. Nếu chưa tiêm đủ mũi, bạn nên chủ động tiêm phòng tại các cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng uy tín.
• Lựa chọn tiệm cắt tóc đảm bảo vệ sinh: Nên ưu tiên những tiệm có quy trình vệ sinh rõ ràng, đặc biệt là sử dụng lưỡi dao cạo mới cho mỗi khách. Dụng cụ như kéo, tông đơ, lược cần được khử trùng bằng cồn, dung dịch sát khuẩn chuyên dụng, nhiệt hoặc thiết bị tiệt trùng. Ngoài ra, thợ cắt tóc nên rửa tay sạch và thay khăn cho từng khách hàng.
• Chuẩn bị dụng cụ cá nhân nếu cần: Nếu bạn lo ngại về vấn đề vệ sinh, có thể mang theo dao cạo, tông đơ hoặc khăn cá nhân. Việc sử dụng dụng cụ riêng sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo.
• Tránh các thao tác dễ gây trầy xước da đầu: Những thao tác như cạo sát da, cạo viền quá sâu hoặc xử lý da đầu khi đang có vết thương nhỏ có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với máu. Vì vậy, bạn nên hạn chế các dịch vụ này nếu không chắc chắn về mức độ vô trùng của dụng cụ.
• Chủ động quan sát và nhận biết dấu hiệu mất vệ sinh: Nếu thấy dụng cụ chưa được làm sạch, dao cạo có dấu hiệu đã qua sử dụng, hoặc thợ cắt tóc không rửa tay giữa các khách hàng, bạn nên cân nhắc từ chối dịch vụ. Sự cảnh giác của mỗi người cũng góp phần hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Tóm lại, câu hỏi “cắt tóc có lây viêm gan B không” hoàn toàn có cơ sở nếu dụng cụ không được vệ sinh đúng cách. Tuy nhiên, nguy cơ này có thể giảm đáng kể khi bạn tiêm phòng đầy đủ và lựa chọn các tiệm cắt tóc đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh.

Xem thêm

• Giải đáp: Mẹ bị viêm gan B có nên cho con bú​ không?
• Đã tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không?
• Tìm hiểu viêm gan B có lây qua đường nước bọt không?

Kết luận

Nhiều người vẫn băn khoăn cắt tóc có lây viêm gan B không. Trên thực tế, nguy cơ này có thể xảy ra nếu dụng cụ cắt tóc bị dính máu và không được khử trùng đúng cách. Tuy nhiên, khả năng lây nhiễm hoàn toàn có thể được kiểm soát khi các nguyên tắc vệ sinh và phòng ngừa được thực hiện nghiêm túc.

Để bảo vệ sức khỏe, mỗi người nên chủ động tiêm vắc xin viêm gan B đầy đủ, đồng thời lựa chọn những tiệm cắt tóc có quy trình vệ sinh rõ ràng, sử dụng dụng cụ riêng hoặc đã được tiệt trùng. Bên cạnh đó, việc quan sát và cẩn trọng trước những dấu hiệu mất vệ sinh tại cơ sở dịch vụ cũng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm thiểu rủi ro.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý gan cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe lá gan, hãy truy cập vào fanpage Bác Sĩ Lá Gan để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dùng chung tông đơ có lây viêm gan B không?

Nguy cơ rất thấp vì tông đơ hiếm khi gây chảy máu. Tuy nhiên vẫn nên đảm bảo dụng cụ được vệ sinh sạch sẽ.

Cạo râu ở tiệm có nguy cơ lây viêm gan B không?

Có thể xảy ra nếu dao lam dùng chung cho nhiều người và gây trầy xước da. Vì vậy nên yêu cầu thay lưỡi dao mới.

Cắt tóc ở barber shop có an toàn không?

Nếu tiệm đảm bảo vệ sinh và thay dao cạo mới cho mỗi khách thì rất an toàn.