Thực phẩm và thuốc cần tránh khi mắc viêm gan C người bệnh nên biết

Viêm gan C là bệnh lý gan mạn tính tiến triển âm thầm nhưng hậu quả để lại không hề nhỏ. Nhiều người bệnh cho rằng chỉ cần tuân thủ phác đồ thuốc là đủ, trong khi chế độ ăn uống và việc sử dụng thực phẩm hằng ngày lại đóng vai trò quyết định đến tốc độ phục hồi hay suy thoái của gan. Thực tế lâm sàng cho thấy, không ít trường hợp viêm gan C diễn tiến nhanh sang xơ gan hoặc ung thư gan không phải do virus kháng thuốc, mà bắt nguồn từ thói quen ăn uống sai lầm kéo dài. Rượu bia, đồ ăn chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn hay thậm chí những món ăn tưởng chừng “vô hại” cũng có thể trở thành gánh nặng lớn đối với lá gan đang tổn thương. Bài viết này, Thuốc Viêm Gan sẽ giúp bạn hiểu rõ những nhóm thực phẩm và thuốc cần tránh khi mắc viêm gan C, vì sao chúng nguy hiểm và cách phòng tránh đúng đắn để bảo vệ gan lâu dài.

Thực phẩm và những điều người viêm gan C cần lưu ý

Một chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn hỗ trợ gan tái tạo và phục hồi tốt hơn. Tuy nhiên, khi mắc viêm gan C, gan đã bị tổn thương nên việc lựa chọn thực phẩm cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Một số nhóm thực phẩm dưới đây nên hạn chế hoặc tránh để giảm áp lực cho gan:

Trước hết, nên tránh sử dụng hàu sống và các loại hải sản có vỏ như sò, trai, vẹm, cua, tôm… Những thực phẩm này có nguy cơ chứa vi khuẩn, dễ gây nhiễm trùng, đặc biệt nguy hiểm với người có chức năng gan suy giảm do viêm gan C.

Bên cạnh đó, các món ăn nhiều chất béo và nhiều đường cũng không được khuyến khích. Việc tiêu thụ thường xuyên những thực phẩm này có thể khiến gan phải hoạt động quá tải, làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan và khiến tình trạng bệnh tiến triển xấu hơn.

Ngoài ra, người bệnh nên hạn chế thức ăn mặn và giàu muối như thịt hun khói, đồ muối chua, mắm… Đặc biệt với những trường hợp dễ bị tích nước ở bụng hoặc phù chân, ăn mặn có thể làm các triệu chứng này trở nên nghiêm trọng hơn.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề ăn uống, rất nhiều người mắc viêm gan C còn băn khoăn về những thói quen sinh hoạt và yếu tố khác cần kiêng khem để bảo vệ gan tốt hơn. Đây cũng là nội dung mà người bệnh cần được tư vấn kỹ lưỡng nhằm kiểm soát bệnh hiệu quả và lâu dài.

Tránh ăn thực phẩm mặn, động vật có vỏ và các loại thực phẩm chứa chất béo, đường

Rượu

Trong quá trình điều trị viêm gan C, việc hạn chế tối đa hoặc ngưng hẳn rượu bia luôn là khuyến cáo hàng đầu của bác sĩ. Khi đã mắc viêm gan C, chức năng gan vốn đã bị tổn thương, vì vậy chỉ cần một lượng cồn nhỏ cũng có thể khiến gan chịu thêm áp lực, làm bệnh tiến triển nhanh và nặng hơn. Đặc biệt, rượu còn tạo điều kiện để virus tồn tại dai dẳng trong cơ thể, làm giảm hiệu quả điều trị. Ngược lại, khi người bệnh dừng uống hoặc giảm đáng kể lượng rượu, tải lượng virus có xu hướng giảm xuống rõ rệt.

Rượu và các đồ uống có cồn là yếu tố gây viêm gan, thúc đẩy quá trình xơ hóa và hình thành sẹo gan, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư gan. Với những người đã bị xơ gan hoặc đang chờ ghép gan do viêm gan C, rượu gần như là “điều cấm kỵ” tuyệt đối.

Bên cạnh đó, trong quá trình điều trị bằng thuốc, rượu có thể làm giảm hoặc cản trở tác dụng của thuốc, đồng thời khiến người bệnh khó tuân thủ việc dùng thuốc đúng giờ, đúng liệu trình. Đối với một số bệnh nhân đang sử dụng Interferon hoặc các thuốc có thể ảnh hưởng đến tâm thần kinh, việc uống rượu còn làm tăng nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của các tác dụng phụ. Vì vậy, tránh rượu không chỉ giúp bảo vệ gan mà còn là yếu tố quan trọng để điều trị viêm gan C đạt hiệu quả tối ưu.

Thuốc lá và các chất kích thích bất hợp pháp

Các chất kích thích, đặc biệt là những loại không được kiểm soát, đều gây áp lực lớn lên gan. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng cần sa có thể thúc đẩy quá trình xơ hóa gan diễn ra nhanh hơn. Bên cạnh đó, thói quen dùng chung kim tiêm khi tiêm chích chất kích thích làm gia tăng đáng kể nguy cơ lây nhiễm và tái nhiễm viêm gan C.

Không chỉ vậy, thuốc lá còn được xem là yếu tố làm tăng khả năng mắc ung thư gan và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Vì thế, việc hạn chế tối đa số lượng thuốc hút mỗi ngày, hoặc chủ động cai thuốc hoàn toàn, chính là bước quan trọng giúp bảo vệ gan và nâng cao sức khỏe lâu dài.

Hút thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ ung thư gan

Các loại thuốc khi điều trị viêm gan C

Đối với người mắc viêm gan C, đặc biệt là những trường hợp đã tiến triển đến xơ gan, việc sử dụng thuốc cần được cân nhắc hết sức thận trọng. Chức năng gan suy giảm khiến khả năng chuyển hóa thuốc kém hơn, do đó một số loại thuốc cần được điều chỉnh liều, thậm chí phải tránh sử dụng hoàn toàn để hạn chế nguy cơ tổn thương gan nặng hơn.

Một số nhóm thuốc thường được khuyến cáo hạn chế hoặc không dùng bao gồm:

• Acetaminophen (paracetamol)
• Các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)
• Thuốc an thần, thuốc gây ngủ

Dù đang ở bất kỳ giai đoạn nào của viêm gan C, người bệnh cũng nên tuân thủ những nguyên tắc quan trọng sau:

• Chủ động cung cấp đầy đủ danh sách các thuốc đang sử dụng (bao gồm thuốc kê đơn và không kê đơn) cho bác sĩ điều trị.
• Luôn thông báo rõ tình trạng viêm gan C với tất cả nhân viên y tế liên quan.
• Hạn chế tối đa việc dùng nhiều loại thuốc cùng lúc nếu không thật sự cần thiết.
• Kiểm tra kỹ thành phần của các thuốc mua tự do, đặc biệt là thuốc cảm cúm và thuốc giảm đau, vì acetaminophen thường xuất hiện trong nhiều chế phẩm kết hợp.

Việc sử dụng thuốc đúng cách không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị viêm gan C mà còn góp phần bảo vệ gan, giảm thiểu biến chứng lâu dài cho người bệnh.

Thực phẩm chức năng và thảo dược

Đối với người đang điều trị viêm gan C, việc sử dụng thực phẩm chức năng hay thảo dược tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro cho gan. Trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào, người bệnh cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa, bởi một số thành phần có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng hoặc làm bệnh tiến triển nặng hơn.

Một điểm quan trọng thường bị bỏ qua là phần lớn thực phẩm chức năng và thảo dược không được xếp vào nhóm thuốc điều trị và không chịu sự kiểm soát chặt chẽ về thử nghiệm lâm sàng, chất lượng hay độ an toàn. Điều này đồng nghĩa với việc hiệu quả và mức độ ảnh hưởng đến gan chưa được đánh giá đầy đủ.

Trên thực tế, nhiều sản phẩm có nguồn gốc “tự nhiên” vẫn có thể gây độc cho gan, đặc biệt với người có bệnh lý gan nền. Các loại được ghi nhận có nguy cơ bao gồm: Chaparral, Jin Bu Huan, Germander, các loại trà thảo mộc như Comfrey, Mate, Gordolobo yerba, cây tầm gửi, Skullcap, tinh dầu Pennyroyal, dầu Neem (Margosa), Kava và Yohimbe.

Ngoài ra, các sản phẩm hỗ trợ giảm cân không rõ nguồn gốc cũng là nhóm tiềm ẩn nguy cơ cao cho gan. Việc bổ sung quá mức vitamin và khoáng chất, đặc biệt là sắt và các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K, cũng có thể gây quá tải và tổn thương gan nếu sử dụng không đúng chỉ định.

Với người bệnh viêm gan C, an toàn cho gan luôn phải được đặt lên hàng đầu. Lựa chọn bất kỳ sản phẩm bổ sung nào cũng cần dựa trên tư vấn y tế chuyên môn, không nên tự ý sử dụng theo cảm tính hay quảng cáo.

Cần cẩn trọng với thuốc giảm cân

Xem thêm

• Thuốc kháng virus điều trị viêm gan C có thể khỏi hoàn toàn không
• Chi phí điều trị viêm gan C hết bao nhiêu? Người bệnh cần biết
• Tổng hợp các loại thuốc hỗ trợ điều trị bệnh gan hiện nay

Kết luận

Viêm gan C là bệnh có thể điều trị khỏi, nhưng chỉ khi người bệnh biết cách bảo vệ gan đúng cách. Việc tránh xa những thực phẩm và thuốc gây hại gan không chỉ giúp giảm biến chứng, mà còn nâng cao hiệu quả điều trị, kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng sống.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý gan cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe lá gan, hãy truy cập vào fanpage Bác Sĩ Lá Gan để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.