Triệu chứng của bệnh xơ gan xuất huyết tiêu hóa và cách nhận biết

Xơ gan là một bệnh lý nguy hiểm, nhưng khi tiến triển đến giai đoạn xơ gan xuất huyết tiêu hóa, mức độ rủi ro tăng lên đáng kể. Vậy tình trạng này thực chất là gì? Những dấu hiệu cảnh báo thường gặp và cách điều trị ra sao? Hiểu rõ các thông tin dưới đây, Thuốc Viêm Gan sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa, nhận biết bệnh sớm và kịp thời tìm đến phương pháp xử lý phù hợp để bảo vệ sức khỏe.

Xơ gan là gì?

Xơ gan là một bệnh lý mạn tính tiến triển âm thầm, xảy ra khi các tế bào gan bị tổn thương trong thời gian dài và dần bị thay thế bởi mô xơ, mô sẹo. Sự thay đổi cấu trúc này khiến gan mất dần khả năng thực hiện các chức năng quan trọng như thải độc, chuyển hóa dưỡng chất và sản xuất các yếu tố đông máu.

Không chỉ xuất phát từ các bệnh lý gan mạn tính, xơ gan còn thường gặp ở những người sử dụng nhiều rượu bia, lạm dụng thuốc gây hại cho gan hoặc có chế độ dinh dưỡng kém cân bằng. Những yếu tố này khiến gan phải làm việc quá mức và trở nên suy yếu theo thời gian.

Trong số các biến chứng nguy hiểm của xơ gan, xuất huyết tiêu hóa là tình trạng cần đặc biệt cảnh giác. Biến chứng này thường gặp ở giai đoạn muộn, khi áp lực tĩnh mạch cửa tăng cao, làm cho các tĩnh mạch ở thực quản và dạ dày bị giãn quá mức và dễ vỡ, dẫn đến chảy máu ồ ạt. Triệu chứng xơ gan rất đa dạng và thường không rõ ràng trong giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển sang mức độ nặng hơn, các biểu hiện trở nên cụ thể hơn, đặc biệt là khi xuất hiện biến chứng xuất huyết tiêu hóa.

xơ gan và triệu chứng bệnh xơ gan xuất huyết hóa là gì?

Dấu hiệu và triệu chứng xơ gan xuất huyết tiêu hóa

Triệu chứng xơ gan xuất huyết tiêu hóa thường diễn tiến âm thầm nhưng khi bùng phát lại gây ra những triệu chứng rất rõ rệt và nguy hiểm. Nhiều biểu hiện dễ khiến người bệnh nhầm lẫn với xuất huyết dạ dày, vì vậy việc nhận biết sớm là vô cùng quan trọng.

Những dấu hiệu điển hình có thể gặp gồm:

• Buồn nôn hoặc nôn ra máu: Đây là biểu hiện thường thấy khi máu thoát ra từ tĩnh mạch bị giãn trong đường tiêu hóa.
• Đau và co thắt vùng thượng vị: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc quặn thắt, khiến người bệnh khó chịu và mệt mỏi.
• Đi ngoài phân đen, nặng mùi: Phân đen như bã cà phê và có mùi hôi khắm đặc trưng là dấu hiệu điển hình của xuất huyết trong đường tiêu hóa.

Khi xuất hiện những triệu chứng này, người bệnh có khả năng đang đối mặt với biến chứng xơ gan gây xuất huyết tiêu hóa – một tình trạng có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời. Việc thăm khám và điều trị ngay là điều bắt buộc, bởi trì hoãn có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.

Chẩn đoán xơ gan xuất huyết tiêu hóa

Để xác định chính xác người bệnh có đang gặp triệu chứng xơ gan xuất huyết tiêu hóa hay không, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và đánh giá theo từng bước cụ thể, đảm bảo độ chính xác cao nhất.

Khám lâm sàng

Ở bước đầu tiên, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh lý, đặc biệt là các thông tin liên quan đến xơ gan và các đợt xuất huyết tiêu hóa trước đó (nếu có).
Song song đó, người bệnh được đánh giá qua các triệu chứng đặc trưng như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, phân lẫn máu đỏ tươi…, cùng những dấu hiệu điển hình của bệnh xơ gan. Đây là cơ sở quan trọng giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán ban đầu.

Chẩn đoán lâm sàng để xác định xơ gan xuất huyết hóa

Thực hiện các xét nghiệm cần thiết

Để củng cố chẩn đoán, bác sĩ sẽ chỉ định một loạt xét nghiệm chuyên sâu, bao gồm:

• Xét nghiệm đánh giá khả năng đông máu
• Công thức máu ngoại biên
• Xét nghiệm sinh hóa máu nhằm kiểm tra chức năng gan

Các chỉ số này giúp xác định mức độ tổn thương gan cũng như mức độ nguy hiểm của tình trạng xuất huyết tiêu hóa.

Xác định biến chứng xuất huyết tiêu hóa do xơ gan

Nếu nghi ngờ người bệnh bị xơ gan xuất huyết tiêu hóa, nội soi dạ dày – thực quản là bước không thể thiếu.
Kết quả nội soi sẽ cho thấy tĩnh mạch thực quản giãn lớn, phồng và vỡ, đây chính là nguyên nhân phổ biến gây xuất huyết tiêu hóa ở bệnh nhân xơ gan giai đoạn tiến triển.

Chẩn đoán phân biệt

Để đảm bảo kết luận cuối cùng chính xác, bác sĩ phải loại trừ các nguyên nhân gây xuất huyết tiêu hóa khác như:

• Loét dạ dày – tá tràng
• Rách niêm mạc tâm vị
• Dị dạng mạch máu
• Ho ra máu (dễ nhầm với nôn ra máu)

Việc chẩn đoán phân biệt giúp người bệnh được điều trị đúng nguyên nhân, tránh biến chứng nguy hiểm và nâng cao hiệu quả phục hồi.

Điều trị xơ gan xuất huyết tiêu hóa

Xuất huyết tiêu hóa là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của xơ gan. Nguyên nhân chủ yếu là do tăng áp lực tĩnh mạch cửa, khiến các tĩnh mạch ở thực quản và dạ dày bị giãn lớn, thành mạch mỏng và dễ vỡ. Khi vỡ tĩnh mạch, máu chảy ồ ạt và có thể dẫn đến mất máu nghiêm trọng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Để xử lý tình trạng này, người bệnh cần được can thiệp nhanh chóng và toàn diện theo các bước sau:

Điều trị hồi sức

Mục tiêu đầu tiên và quan trọng nhất khi bệnh nhân bị xơ gan xuất huyết tiêu hóa là ổn định huyết áp và lượng máu lưu thông.
Bệnh nhân sẽ được:

• Truyền dịch bằng dung dịch cao phân tử như Hemocel, Dextran để duy trì tuần hoàn.
• Truyền glucose 5% nhằm bổ sung năng lượng.
• Truyền máu để đảm bảo nồng độ hemoglobin duy trì trên 80 g/L, hạn chế nguy cơ sốc mất máu.

Đây là bước nền tảng trước khi tiến hành các biện pháp cầm máu chuyên sâu.

Cầm máu khẩn cấp

Nếu bệnh nhân đang chảy máu nhiều và chưa thể nội soi, bác sĩ sẽ sử dụng Sonde chèn bóng (balloon tamponade) để cầm máu tạm thời. Phương pháp này giúp giảm áp tại vị trí tĩnh mạch bị vỡ, hạn chế máu tiếp tục chảy.

Khi huyết động đã ổn định, bệnh nhân sẽ được nội soi tiêu hóa để can thiệp:

• Thắt tĩnh mạch thực quản bằng vòng cao su
• Tiêm xơ (sclerotherapy) nhằm làm xơ hóa và bít vị trí chảy máu.

Đây là hai phương pháp điều trị hiệu quả nhất hiện nay giúp kiểm soát xuất huyết do giãn tĩnh mạch thực quản.

Điều trị bệnh xơ gan xuát huyết hóa

Sử dụng thuốc chuyên biệt

Song song với can thiệp thủ thuật, bệnh nhân sẽ dùng một số nhóm thuốc quan trọng:

Thuốc giảm áp lực tĩnh mạch cửa

Giúp giảm lưu lượng máu đổ về hệ tĩnh mạch cửa, hạn chế tái chảy máu:

• Octreotide
• Terlipressin
• Somatostatin

Các thuốc này thường được sử dụng ngay trước và trong quá trình nội soi.

Kháng sinh dự phòng

Người bệnh xơ gan rất dễ nhiễm khuẩn, đặc biệt là sau khi xuất huyết. Bác sĩ thường chỉ định:

• Ceftriaxone
• Nhóm Quinolon

Điều trị dự phòng bệnh não gan

Nhằm ngăn ngừa sự tích tụ độc tố trong máu:

• Philpovin
• Duphalac

Các thuốc hỗ trợ khác

• Vitamin K (hỗ trợ đông máu).
• Thuốc giảm tiết acid.
• Transamin giúp hỗ trợ cầm máu.

Phòng ngừa xơ gan xuất huyết tiêu hóa

Biến chứng xơ gan xuất huyết tiêu hóa hoàn toàn có thể giảm nguy cơ xảy ra nếu người bệnh được theo dõi sát sao và chăm sóc đúng cách. Việc thăm khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là nội soi thực quản – dạ dày, đóng vai trò rất quan trọng. Thủ thuật này giúp bác sĩ đánh giá mức độ giãn tĩnh mạch, từ đó chủ động kiểm soát nguy cơ chảy máu và nâng cao hiệu quả điều trị.

Song song với đó, người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống điều độ, tránh thực phẩm gây hại cho gan, nghỉ ngơi đầy đủ và tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn của bác sĩ. Sự kết hợp giữa theo dõi y khoa và thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp hạn chế tối đa tiến triển nặng và biến chứng nguy hiểm của bệnh.

Xem thêm

• Phác đồ điều trị xơ gan của Bộ Y Tế chi tiết từng bước
• Chọc dịch màng bụng trong xơ gan: Những điều cần biết
• Cường lách trong xơ gan: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Kết luận

Hy vọng những thông tin vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về xơ gan xuất huyết tiêu hóa – một biến chứng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm. Khi nắm vững nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa, bạn sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của mình cũng như hỗ trợ người thân kịp thời thăm khám và điều trị. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh luôn là chìa khóa để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý gan cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe lá gan, hãy truy cập vào fanpage Bác Sĩ Lá Gan để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.