Ung thư gan thứ phát: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Ung thư gan thứ phát là một trong những biến chứng nghiêm trọng và thường gặp ở bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển. Không giống như ung thư gan nguyên phát bắt nguồn từ chính tế bào gan, ung thư gan thứ phát hình thành khi các tế bào ung thư từ cơ quan khác di căn đến gan. Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, triệu chứng ban đầu dễ bị bỏ qua, khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn.

Theo các thống kê y khoa, gan là cơ quan bị di căn phổ biến thứ hai sau phổi, đặc biệt ở các bệnh ung thư như đại trực tràng, dạ dày, phổi và vú. Việc hiểu đúng bản chất, nguyên nhân và dấu hiệu sớm của ung thư gan thứ phát đóng vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh.

Ung thư gan thứ phát là gì?

Ung thư gan thứ phát là tình trạng gan bị xâm lấn bởi các tế bào ung thư có nguồn gốc từ cơ quan khác trong cơ thể. Bệnh còn được gọi là ung thư gan di căn, xảy ra khi các tế bào ác tính từ vị trí ung thư ban đầu di chuyển và hình thành khối u tại gan. Điều này hoàn toàn khác với ung thư gan nguyên phát – vốn bắt nguồn trực tiếp từ các tế bào gan.

Trong thực tế lâm sàng, gan là cơ quan rất dễ trở thành “đích đến” của các tế bào ung thư di căn do có hệ thống mạch máu phong phú và đóng vai trò lọc máu cho toàn cơ thể. Các loại bệnh ung thư thường di căn vào gan bao gồm ung thư đại trực tràng, ung thư phổi, ung thư vú, ung thư dạ dày… Quá trình lan rộng này diễn ra chủ yếu thông qua đường máu hoặc hệ bạch huyết.

So với ung thư gan nguyên phát, ung thư gan thứ phát có thể gặp với tần suất thấp hơn, tuy nhiên mức độ nguy hiểm không hề kém cạnh. Đặc biệt, bệnh thường tiến triển âm thầm và khó phát hiện sớm. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể không có biểu hiện rõ rệt. Khi khối u phát triển, các triệu chứng như đau tức vùng gan, mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa mới dần xuất hiện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Ung thư thứ phát là loại bệnh ung thư phổ biến hiện nay

Xem thêm: Ung thư gan nguyên phát: Các yếu tố nguy cơ không ngờ tới

Ung thư gan thứ phát hình thành như thế nào?

Gan là một cơ quan đặc biệt vì:

• Nhận lượng máu rất lớn từ hệ thống tĩnh mạch cửa
• Tham gia vào quá trình lọc và chuyển hóa máu

Chính đặc điểm này khiến gan trở thành “điểm dừng chân lý tưởng” cho các tế bào ung thư lưu hành trong máu.

Quá trình hình thành ung thư gan thứ phát thường trải qua các bước:

• Khối u nguyên phát phát triển và xâm lấn mạch máu
• Tế bào ung thư tách ra, di chuyển theo dòng máu
• Các tế bào này “mắc kẹt” tại gan
• Tăng sinh và hình thành ổ di căn gan

Đặc biệt, các ung thư đường tiêu hóa (đại tràng, dạ dày, tụy) có xu hướng di căn gan sớm do dòng máu từ ruột đổ trực tiếp về gan qua tĩnh mạch cửa.

Nguyên nhân gây ra ung thư thứ phát

Ung thư gan thứ phát hình thành khi các tế bào ác tính không xuất phát từ gan mà di căn từ những cơ quan khác trong cơ thể. Thông qua hệ thống mạch máu hoặc đường bạch huyết, các tế bào ung thư có thể xâm nhập vào gan và phát triển thành khối u thứ phát. So với ung thư gan nguyên phát, tỷ lệ gặp ung thư gan thứ phát thường thấp hơn, tuy nhiên mức độ nguy hiểm và ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh vẫn rất đáng lo ngại.

Ở giai đoạn tiến triển, người mắc ung thư gan thứ phát có thể xuất hiện nhiều biểu hiện toàn thân và tại gan như đau tức vùng gan, cảm giác mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, kèm theo các rối loạn tiêu hóa như chán ăn, đầy bụng hoặc buồn nôn. Việc nhận biết sớm những dấu hiệu này và thăm khám kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nguyên nhân Ung thư gan thứ phát xảy ra do các tế bào ung thư lan rộng và xâm nhập vào gan

Triệu chứng ung thư gan thứ phát

Ung thư gan thứ phát thường xuất hiện khi các tế bào ung thư từ cơ quan khác di căn đến gan, khiến tình trạng sức khỏe của người bệnh suy giảm nhanh chóng. Do gan phải chịu ảnh hưởng đồng thời từ khối u di căn và bệnh lý nguyên phát, các triệu chứng thường rõ rệt, kéo dài và gây nhiều khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Khi thăm khám hoặc nhập viện, người bệnh thường ở trạng thái mệt mỏi, đau nhức và suy kiệt thể lực.

Những biểu hiện thường gặp ở người mắc ung thư gan thứ phát bao gồm:

• Đau âm ỉ hoặc đau tức vùng bụng trên bên phải, cảm giác nặng bụng.
• Khó chịu toàn thân, đặc biệt sau khi ăn.
• Rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn.
• Ăn uống kém, chán ăn, sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.
• Bụng to dần do tích tụ dịch ổ bụng (cổ trướng).
• Vàng da, vàng mắt do chức năng gan suy giảm.
• Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu.
• Da khô, nổi mẩn, ngứa kéo dài.

Bên cạnh đó, tùy vào vị trí khối u nguyên phát và mức độ lan rộng của tế bào ung thư, người bệnh có thể gặp thêm một số triệu chứng khác như:

• Khó thở, thở hụt hơi hoặc suy hô hấp khi ung thư di căn đến phổi hoặc gây chèn ép đường hô hấp.
• Đau vùng thượng vị hoặc xuất huyết tiêu hóa, xuất hiện khi khối u ảnh hưởng đến dạ dày và các cơ quan trong hệ tiêu hóa.

Nhìn chung, các triệu chứng của ung thư gan thứ phát thường không đặc hiệu ở giai đoạn sớm, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý gan mật hoặc tiêu hóa thông thường. Vì vậy, việc theo dõi những thay đổi bất thường của cơ thể và thăm khám y tế kịp thời đóng vai trò rất quan trọng trong phát hiện và điều trị bệnh hiệu quả.

Ung thư gan thứ phát có chữa khỏi được không?

Trong đa số trường hợp, ung thư gan thứ phát khó chữa khỏi hoàn toàn, tuy nhiên:

• Nhiều bệnh nhân có thể sống thêm nhiều năm
• Bệnh có thể được kiểm soát như bệnh mạn tính
• Phát hiện sớm giúp kéo dài thời gian sống đáng kể

Các phương pháp điều trị ung thư gan thứ phát hiện nay

Điều trị ung thư gan thứ phát đòi hỏi cách tiếp cận đa mô thức, kết hợp nhiều phương pháp khác nhau nhằm kiểm soát sự tiến triển của khối u, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tùy thuộc vào nguồn gốc ung thư nguyên phát, mức độ lan rộng, chức năng gan và thể trạng tổng thể, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Dưới đây là những phương pháp thường được áp dụng trong lâm sàng.

Phẫu thuật cắt bỏ khối u gan: Trong một số trường hợp chọn lọc, phẫu thuật có thể được chỉ định để loại bỏ các tổn thương di căn tại gan. Khi số lượng khối u còn hạn chế và chức năng gan cho phép, việc cắt bỏ một phần gan giúp giảm đáng kể gánh nặng tế bào ung thư, đồng thời tạo điều kiện cho mô gan lành phục hồi. Sau phẫu thuật, người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo quá trình tái tạo gan diễn ra an toàn và hiệu quả.

Hóa trị: Hóa trị đóng vai trò quan trọng trong điều trị ung thư gan thứ phát, đặc biệt khi bệnh đã lan rộng hoặc không còn chỉ định phẫu thuật. Các thuốc hóa chất có tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của tế bào ung thư, từ đó làm chậm tiến triển bệnh. Dù có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn, hóa trị vẫn giúp kiểm soát khối u và cải thiện tiên lượng cho nhiều bệnh nhân.

Xạ trị: Xạ trị sử dụng tia năng lượng cao để tác động trực tiếp lên khối u di căn tại gan, làm tổn thương DNA của tế bào ung thư và ngăn chúng tiếp tục nhân lên. Phương pháp này thường giúp khối u thu nhỏ kích thước, giảm triệu chứng chèn ép và hạn chế sự lan rộng của bệnh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Liệu pháp miễn dịch: Liệu pháp miễn dịch là hướng điều trị hiện đại, tập trung kích hoạt hệ miễn dịch của cơ thể nhằm nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Các thuốc miễn dịch giúp “đánh thức” hàng rào bảo vệ tự nhiên, hỗ trợ kiểm soát ung thư gan thứ phát hiệu quả hơn ở một số nhóm bệnh nhân, đồng thời mang lại hy vọng mới trong điều trị ung thư tiến triển.

Liệu pháp sinh học: Liệu pháp sinh học sử dụng các chất có nguồn gốc sinh học như protein hoặc kháng thể đặc hiệu để can thiệp vào cơ chế phát triển của tế bào ung thư. Phương pháp này giúp hệ miễn dịch nhận biết chính xác hơn các tế bào bất thường, từ đó góp phần kìm hãm sự phát triển của khối u và hỗ trợ điều trị lâu dài.

Chăm sóc giảm nhẹ và kiểm soát triệu chứng: Bên cạnh các biện pháp điều trị đặc hiệu, chăm sóc giảm nhẹ giữ vai trò không thể thiếu trong quá trình điều trị ung thư gan thứ phát. Việc kiểm soát đau, giảm mệt mỏi, hỗ trợ tâm lý và cải thiện dinh dưỡng giúp người bệnh duy trì tinh thần tích cực, nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng khả năng đáp ứng điều trị.

Phương pháp điều trị ung thư thứ phát như xạ trị, hóa trị

Làm thế nào để phòng ngừa ung thư gan?

Gan là cơ quan có hệ thống mạch máu dày đặc, vì vậy rất dễ trở thành nơi các tế bào ác tính từ cơ quan khác lan tới. Do đó, việc phòng ngừa ung thư gan thứ phát trước hết cần bắt đầu từ kiểm soát và dự phòng các bệnh ung thư nguyên phát. Phát hiện sớm, theo dõi sát và điều trị triệt để khi khối u còn khu trú sẽ giúp hạn chế nguy cơ tế bào ung thư di căn đến gan, đây được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.

Đối với ung thư gan nguyên phát, các khuyến cáo phòng ngừa chủ yếu tập trung vào việc loại bỏ hoặc kiểm soát các yếu tố nguy cơ sau:

• Phần lớn các trường hợp ung thư gan nguyên phát có liên quan đến viêm gan virus B, viêm gan C mạn tính và thói quen lạm dụng rượu bia. Vì vậy, tránh tiếp xúc với các tác nhân này đóng vai trò then chốt trong chiến lược phòng bệnh.
• Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người trưởng thành chưa nhiễm virus viêm gan B cần được tiêm vắc xin đầy đủ theo đúng lịch. Với trẻ sinh ra từ mẹ mang virus viêm gan B, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm huyết thanh kháng viêm gan B kết hợp vắc xin ngay sau sinh để giảm nguy cơ lây truyền.
• Người đang mắc viêm gan B cần được theo dõi sức khỏe định kỳ, kiểm tra chức năng gan và tải lượng virus thường xuyên nhằm phát hiện sớm các biến chứng nguy hiểm.
• Hiện nay, viêm gan C chưa có vắc xin phòng ngừa, do đó việc điều trị sớm bằng thuốc đặc hiệu và tái khám đúng hẹn theo chỉ định của bác sĩ là rất quan trọng để ngăn ngừa tổn thương gan kéo dài.
• Cần tuyệt đối hạn chế rượu bia, tránh sử dụng thực phẩm bị mốc hoặc nhiễm độc tố, vì đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào gan.
• Bên cạnh đó, nên duy trì chế độ ăn lành mạnh, hạn chế thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn, đồng thời tăng cường rau xanh và thực phẩm tươi để hỗ trợ chức năng gan.

Xem thêm

• U gan ác tính sống được bao lâu? Các yếu tố làm tăng nguy cơ
• Tại sao việc chẩn đoán ung thư gan sớm lại quan trọng?
• Ung thư gan đi ngoài ra máu là tình trạng gì? Cảnh báo không nên bỏ qua

Kết luận

Ung thư gan thứ phát là biến chứng nghiêm trọng nhưng không đồng nghĩa với tuyệt vọng. Nhờ những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, nhiều bệnh nhân ngày nay có thể kiểm soát bệnh lâu dài và duy trì chất lượng sống tốt hơn.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý gan cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe lá gan, hãy truy cập vào fanpage Bác Sĩ Lá Gan để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư gan thứ phát có lây không?

Không. Đây không phải bệnh truyền nhiễm.

2. Ung thư gan thứ phát sống được bao lâu?

Phụ thuộc nhiều yếu tố, có thể từ vài tháng đến nhiều năm nếu đáp ứng điều trị tốt.

3. Có cần phẫu thuật không?

Chỉ trong trường hợp chọn lọc, khi di căn gan còn khu trú.